• Oak オック

คลีนรูม, ห้องปลอดเชื้อ, ห้องสะอาด คืออะไร ?

Updated: Jun 15



คลีนรูม (CLEANROOM)

คลีนรูม (Cleanroom) หรือที่มักเรียกกันว่า “ห้องปลอดเชื้อ” หรือ “ห้องสะอาด” หมายถึง ห้องสะอาดที่มีการควบคุมปริมาณอนุภาค ฝุ่นละอองและสิ่งปนเปื้อนต่างๆ ให้มีไม่เกินระดับที่กำหนดไว้ นอกจากนั้นยังรวมไปถึงการควบคุมปัจจัยเสริมต่างๆ ได้แก่ คุณลักษณะและความเร็วของลม อุณหภูมิ แรงดัน และระดับความชื้นสัมพัทธ์ภายในห้องอีกด้วย


ทำไมต้องมี Clean Room (ห้องปลอดเชื้อ, ห้องสะอาด)

ความต้องการของห้อง Clean Room (ห้องปลอดเชื้อ, ห้องสะอาด) เกิดจากปัญหาของสิ่งปนเปื้อน อนุภาคขนาดเล็กและฝุ่นละอองต่าง ๆ ที่มาจากผู้ปฏิบัติงาน เครื่องจักร กระบวนการผลิตรวมทั้งอากาศภายนอก สิ่งเหล่านี้สามารถสร้างปัญหาให้กับผลิตภัณฑ์หรืองานที่กำลังทำอยู่ส่งผลให้งานที่ได้ขาดประสิทธิภาพและอาจทำให้ผลิตภัณฑ์เสียหายได้ โดยต้องระวังและปลอดเรื่องเชื้อโรค เช่น โรงพยาบาล โรงงานผลิตเครื่องมือแพทย์ โรงงานยา โรงงานผลิตอาหาร โรงงานผลิตชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ หรือห้องทดลองต่าง ๆ


คลีนรูมบางที่อาจมีขนาดใหญ่มาก บางโรงงานมีห้องคลีนรูมที่มีพื้นที่หลายพันตารางเมตร ซึ่งห้องคลีนรูมจะใช้อย่างกว้างขวางในอุสาหกรรมการผลิต เซมิคอนดักเตอร์ , แผงเซลล์แสงอาทิตย์ , แบตเตอรี่แบบชาร์จไฟ , LED , LCD และ OLED และอุสาหกรรมสาขาอื่น ๆ ที่มีความไวต่อการปนเปื้อนสิ่งแวดล้อม

ประเภทของ Clean Room ตามหลักการใช้งานในอุตสาหกรรม


1. ห้องคลีนรูมที่ต้องระมัดระวังเรื่องฝุ่น


- Industrial Clean Room (ICR)

คือ ห้องปลอดเชื้อที่ต้องระมัดระวังเรื่องฝุ่น มักใช้กับอุตสาหกรรมการผลิตอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ Microchip เครื่องใช้ไฟฟ้า คอมพิวเตอร์ สมาร์ทโฟน เพราะหากมีฝุ่นละอองมาเกาะชิ้นส่วนแผงวงจร ไฟฟ้า อาจส่งผลให้เกิดการช็อตและเสียหายได้ หรือในอุตสาหกรรมการผลิตสี ฟิล์ม หรือสารเคมีต่างๆ ก็อาจทำให้เกิดสีปูด เกิดความเสียหายในชิ้นงานได้เช่นกัน และเป็นระบบห้องสะอาดแบบความดันบวก (Positive Pressure)


ห้องคลีนรูมแบบความดันบวก (Positive Pressure) คืออะไร?
คือ สภาวะที่ความดันภายในห้องมากกว่าความดันภายนอกห้อง หรือมากกว่าความดัน บรรยากาศ (atmospheric pressure) ทำให้มีอากาศไหลออกจากห้อง
ความดันบวกเป็นสภาวะที่ใช้ในห้องสะอาดหรือห้องที่ควบคุมความสะอาด เช่น ห้องบรรจุ ห้องเตรียมวัตถุดิบ บริเวณ high risk area เพื่อป้องกันมิให้อนุภาค เช่น ฝุ่นละออง แบคทีเรีย ยีสต์ รา รวมทั้งสปอร์ของแบคทีเรีย (bacterial spore) และสปอร์ของราเข้ามาได้
ความดันต่างของอากาศด้านในกับด้านนอก ควรมีค่าประมาณ 0.03 ถึง 0.05 นิ้วน้ำ ในกรณีที่ต้องการรักษาความดันภายในห้อง ให้คงที่เมื่อมีการเปิดประตู หรือช่องเปิดต่างๆ จะต้องติดตั้งระบบควบคุมอากาศเพิ่มเติม เพื่อให้มีการเพิ่มอากาศมาทดแทนอากาศที่ไหลออกไปจากการเปิดประตูดังกล่าว
ในกรณีที่มีการควบคุมความดันบวกหลายพื้นที่ ห้องที่สะอาดที่สุดต้องมีความดันสูงสุดและเรียงลำดับกันไปและต้องมีระบบควบคุมความดันในแต่ละบริเวณ


2. ห้องคลีนรูมที่ต้องระมัดระวังเรื่องเชื้อโรค

เช่น ห้องปลอดเชื้อในโรงพยาบาล โรงงานผลิตยา โรงงานผลิตเครื่องมือแพทย์ โรงงานผลิตอาหาร เครื่องสำอาง หรือห้องทดลองทางชีวภาพ ห้องปฏิบัติการทางด้านชีววิทยา ห้องผ่าตัด คลีนรูมแบบนี้เรียกว่า Biological Clean Room (BCR) และจะเป็นระบบห้องสะอาดแบบความดันลบ (Nagative Pressure)

- Biological Clean Room

คือ ห้องปลอดเชื้อที่ต้องระมัดระวังเรื่องเชื้อโรค ใช้กับอุตสาหกรรมการผลิตยา ห้องปฏิบัติการทางด้านชีววิทยา ห้องผ่าตัด เพื่อควบคุมปริมาณเชื้อแบคทีเรีย ความดันอากาศในห้องจะต้องสูงกว่าความดันอากาศห้องข้างเคียง เพื่อป้องกันไม่ให้สิ่งสกปรกจากห้องข้างเคียงไหลเข้าสู่ห้องสะอาด

- Biohazard Clean Room

คือ ห้องปลอดเชื้อที่ใช้กับห้องปฏิบัติการที่เกี่ยวข้องกับชีววัตถุอันตรายหรือ เชื้อโรคไวรัสหรือสารที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ โดยความดันอากาศในห้องจะต้องต่ำกว่าความดันอากาศห้องข้างเคียง เพื่อป้องกันการแพร่กระจายของเชื้อหรือสารที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพออกไป ปนเปื้อนสิ่งแวดล้อมภายนอก



สนใจสร้างห้อง Clean Roomให้ผ่านมาตรฐานอุตสาหกรรม ปรึกษากับเราก่อนได้
บริษัท SUN POWER Engineering & Service มีวิศวกรผู้เชี่ยวชาญทางด้าน Clean Room ที่มีประสบการณ์มากกว่า 10 ปี ให้คำแนะนำ
ติดต่อเราได้ที่

Facebook : SUN Power engineering & service



Line@ : @SunPower-en



Email : info@sunpower-en.co.th






Source : 
#Cleanroom
#Cleanroomwiki




39 views0 comments